Con thân mến,
Sự nhạy cảm, khả năng quan sát nhanh nhạy và lòng tử tế của con là những nguồn vốn lớn con mang theo từ quá trình tu tập kiếp trước. Có điều con sử dụng lung tung, mang đi phục vụ người khác vô tội vạ, khiến con hao tổn năng lượng, tạo ra sự ỷ lại và ích kỷ của những người xung quanh, giúp họ sử dụng cuộc đời con một cách vô trách nhiệm. Bây giờ con hãy hướng những điều đó về phía bản thân mình. Bản thân con mới là người cần được quan tâm, chăm sóc nhiều nhất, mới cần sự tử tế nhất, mới cần sự quan sát và nhạy cảm nhất để phát triển các phẩm chất tâm linh. Con tử tế với người khác, nhưng không tử tế với chính mình. Điều này cần triệt để thay đổi.
Đức Phật dạy: phải hành động vì lợi ích của chính mình, chỉ khi đó ta mới biết cách hành động lợi ích cho người. Điểm xuất phát và đích hướng đến bao giờ cũng là chính bản thân mình. Điều này ngược với điều mà xã hội và người thân của con lập trình cho con từ bé đến giờ: họ lập trình là con phải hy sinh cuộc sống của mình để phục vụ những nhu cầu ích kỷ của họ. Giờ đây con hãy tự lập trình lại cho mình theo đúng pháp con nhé. Con dao sắc mà mang đi chẻ củi thì phí lắm, các phẩm chất tốt đẹp của con đã bị con (và người khác nữa) sử dụng bừa bãi bao nhiêu năm đã trở nên cùn lụt đi phần nào mất rồi. Giờ đây tuyệt đối không được phung phí nữa, tiết kiệm từng chút một, thật ki bo, thật hà tiện vào cho thầy, dành hết để hướng vào bản thân mình nghe không? Đừng nín nhịn. Bỏ thói quen xấu ấy đi con.
Tâm xả và sự kiên nhẫn, thấu hiểu khác với sự nín nhịn. Nín nhịn là dồn uất ức vào bên trong, và bắt mình chịu đựng những điều không đáng phải chịu, việc mà con đã làm suốt năm mươi năm nay rồi. Khi có sự thấu hiểu, có trí tuệ nhận định rõ việc cần làm với cuộc đời mình, việc không nên làm và việc không phải của mình, có tâm xả để không bị ảnh hưởng bởi hành vi, lối sống và thái độ của người khác, thì con sẽ thấy mình không cần phải nín nhịn, cũng chẳng cần phải phản ứng, mà con chỉ hành động. Những hành động hợp lý để tách mình ra khỏi những ảnh hưởng tiêu cực đến con đường phát triển của bản thân (đôi khi những hành động cần làm lại có vẻ rất lạnh lùng và không có tình cảm trong con mắt thế gian và sẽ phải chịu sự phê phán của họ đấy con ạ. nhưng ta sẵn lòng chấp nhận điều đó. Ta đang đi ngược dòng đời mà).
- Hành động ấy phải xuất phát từ nhận thức đúng đắn theo pháp. Mỗi người có một con đường, một nghiệp riêng của họ mà ta không thể can thiệp. Nếu ta cố tình can thiệp, chính ta sẽ bị cộng nghiệp và bị tổn hại. Những mối quan hệ ràng buộc theo chuẩn thế gian không phải là lý do để chúng ta làm ngược lại sự thật này, vì đó là quy luật tự nhiên, làm ngược sẽ phải lãnh hậu quả, bất kể lý do ấy của mình là gì cũng vô ích. Quy luật tự nhiên vốn vô tình, không phải vì ta lý sự mà buông tha ta đâu.
Thầy đã nói nhiều lần, quan hệ trong gia đình là mối quan hệ cộng sinh. Phải nhìn rõ ràng sự thật ấy. Cộng sinh nghĩa là mỗi bên một nhiệm vụ, thực hiện nhiệm vụ ấy để hỗ trợ lẫn nhau, đem lại lợi ích chung cùng nhau thụ hưởng. Khi cái mà bên đối tác mang lại là sự tổn hại thay vì lợi ích (như con là tổn hại đối với con đường và cách sống con đang lựa chọn, tổn hại đến sự phát triển và cuộc sống bình an tương lai của chính con), thì về bản chất đó không còn là quan hệ cộng sinh nữa. Những lợi ích chung như: cùng đảm bảo kinh tế gia đình, nuôi dạy con cái, nương dựa nhau về mặt tinh thần, tâm lý…nếu đã không còn hoặc ngày càng ít đi (con cái đã lớn và độc lập, mình cũng độc lập về kinh tế và không có nhiều nhu cầu, cuộc sống tinh thần, tâm lý lại càng độc lập), trong khi những tổn hại mang lại do sự dính mắc, do lối sống, do mục đích sống khác biệt… càng ngày càng lớn thì cần phải có sự điều chỉnh quan hệ con ạ. Thực ra sự điều chỉnh ấy đã xảy ra rồi, nó xảy ra ở tâm mỗi bên đối tác trước tiên, thể hiện bằng sự xa cách và níu kéo, lo sợ, tìm cách áp đặt, kiểm soát, thao túng và chống thao túng… Con cần chủ động chứ không nên để mặc nó. Anh ấy nói đúng: mỗi người có một thú vui và mục đích sống khác nhau, mình cần tôn trọng họ và cũng yêu cầu bên kia tôn trọng cách sống của mình. Nhưng với điều kiện là đừng làm ảnh hưởng đến nhau. Nếu có ảnh hưởng, con cần phải tìm cách ngăn chặn ảnh hưởng ấy, không phải bằng cách cố thay đổi người ta, mà bằng cách điều chỉnh thái độ của mình và bản chất mối quan hệ. Sự dính mắc của chính con và những ràng buộc chuẩn thế gian con chưa dám thoát khỏi, thói quen muốn làm vừa lòng người khác, nín nhịn, ngại va chạm… sẽ là những điều chướng ngại để giải quyết việc này. Hãy giải quyết chính những chướng ngại ấy trong con trước đi. Khi tư tưởng con thông suốt rồi, việc hành động thế nào cho thích hợp là chuyện đơn giản. Hãy chủ động định hướng giải quyết chứ đừng để đến lúc cái khát vọng tự do và sự uất ức vì nín nhịn của con nó quẫy đạp, bùng nổ tan tành thì chẳng có gì hay ho cả.
Con đủ trí tuệ để thấy được và trực giác được về những gì cần làm mà. Con phải chấp nhận một thực tế là con đang thay đổi rất mạnh mẽ, và quá trình thay đổi ấy sẽ nhất định đưa đến việc phải xác định lại khuôn khổ của nhiều mối quan hệ. Thậm chí nhiều mối quan hệ không cần thiết cũng phải chấm dứt. Về bản chất các mối quan hệ ấy cũng vẫn đang phải thay đổi theo sự thay đổi của con và những người xung quanh: quan hệ vợ chồng bây giờ rõ ràng khác biệt về bản chất với quan hệ khi mới cưới, khi con cái còn nhỏ, khi còn trẻ, khi còn nghèo, khi còn sống chung… Mỗi giai đoạn cuộc đời bản chất mối quan hệ đều sẽ có thay đổi, dù muốn hay không, nó thay đổi qua nhiều lần xích mích, va chạm và rồi xác lập khung quan hệ mới, cho đến khi mọi điều kiện bên trong và bên ngoài lại yêu cầu phải thay đổi tiếp. Có điều ta thường khó chấp nhận, bị động và có thái độ tiêu cực với những thay đổi ấy (thường là chống đối, hoặc dùng các biện pháp vụng về, manh động), chưa bao giờ hiểu rõ và định hướng được chúng. Vì chỉ người trí tuệ mới có thể nhìn thấy rõ mọi thứ, thấy rõ con đường của mình, tương lai mình hướng đến, điều mình muốn và việc cần làm để đạt được… nên họ mới có thể chủ động định hướng và chủ động tạo ra những điều kiện cho những thay đổi như thế diễn ra.
Có lẽ con nghe thầy nói nãy giờ cứ thấy chung chung, chẳng có gì cụ thể cả. Nhưng thầy chỉ có thể làm được như thế thôi con ạ. Mọi người chỉ muốn mượn những giải pháp có sẵn và cụ thể, chi tiết từ bên ngoài, mà chẳng bao giờ tự tư duy giải pháp của chính mình cả. Thầy chỉ có những gợi ý về hiểu biết đúng và nguyên lý đúng đắn để làm cơ sở cho giải pháp. Phần còn lại là trách nhiệm của cá nhân mỗi người, vì chỉ có chính mình là người trong cuộc mới hiểu rõ nhất mọi thứ và chịu trách nhiệm về chính những giải pháp của bản thân.
Hãy làm những gì khiến mình thấy thoải mái nhất, và con sẽ thấy nó luôn luôn là những thứ thể hiện khát vọng của con. Khát vọng lớn nhất của con là tự do. Do đó mới thấy thoải mái khi lên núi sống một mình, khi đạp xe (thực ra là thích cảm giác tự do không buộc ràng, không trách nhiệm gì cần làm… trải nghiệm được khi đạp xe giữa thiên nhiên), …Đó cũng một phần do thói quen và khát vọng từ quá khứ của con nữa. Hãy làm những điều ấy, bởi nó khiến tâm con tích cực nhất, tốt đẹp nhất cho con. Rừng thiền thầy giao lại cho tụi con, những học trò của thầy, nên con thích có thể về đó sống độc cư tu tập, bao lâu tuỳ thích. Nên có những thời gian độc cư giữa thiên nhiên, thoát khỏi mọi ràng buộc và công việc thế gian như vậy. Nó rất hữu ích và cần thiết cho sự tu tập của con.
Thầy hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp con sáng tỏ nhiều điều và định hướng được cho cuộc sống tu tập tương lai của mình tốt đẹp hơn. Hãy cố gắng lên con nhé.
Với tâm từ của thầy.