Con thân mến,
Thầy đã trở lại nơi ẩn tu ở rừng nguyên sinh Tây Nguyên. Nơi đây đang là mùa mưa, mùa mưa thứ tư của thầy ở đây. Nơi đây hơi đơn sơ, kham khổ nhưng bình an và tĩnh lặng. Mùa này ít nắng nên pin năng lượng mặt trời lúc có lúc không, được cái dùng nước suối nên mùa này không sợ thiếu nước. Thầy vẫn khỏe và bình an, đã xuống sức nhiều so với ngày xưa, nhưng ở độ tuổi 53 này của thầy, như vậy là khá ổn rồi. Thầy chẳng mong gì hơn.
Con ít khi trình pháp với thầy, nhưng thầy biết con rất có đức tin và chăm chỉ thực hành. Nhân việc con hỏi, thầy viết kỹ hơn về những điều chỉnh tu tập cần thiết cho con, dựa trên những vốn liếng của con để sao cho con hiểu và định hướng tu tập của mình cho hiệu quả nhất. Những điều này thầy cũng đã đề cập trong bài pháp về các mức định và vai trò của chúng trong pháp hành.
Trong việc thực hành thiền chỉ cũng như thiền quán, sự miên mật (liên tục) của chánh niệm luôn là điều vô cùng thiết yếu. Chỉ có chánh niệm miên mật mới có định tâm, có định tâm mới có sự quan sát sáng trong, không bị các triền cái che mờ, và mới nhìn các đối tượng như thật sự nó đang là vậy. Thực hành thiền chỉ cần ngồi thiền thật nhiều, sống trong môi trường tĩnh lặng, ít bận rộn, ít tiếp xúc…rất nghiêm ngặt. Đó là sự miên mật cho thiền chỉ. Thực hành thiền quán cần phát triển sát na định, càng cần sự miên mật. Nhưng miên mật ở đây là chánh niệm liên tục, với thái độ đúng liên tục, trong mọi lúc, mọi nơi, mọi công việc. Nó tuy ít phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài, nhưng sẽ khó hơn, vì để duy trì sự liên tục này trong cuộc sống thường ngày không dễ. Môi trường tĩnh lặng, ít công việc, ít tiếp xúc, gần thiên nhiên và gần người chánh niệm, gần thầy giỏi bạn hiền… là những điều kiện tốt nhất. Nó đòi hỏi sự kiên nhẫn và nghị lực, mức độ tự kỷ luật rất lớn. Đòi hỏi sự khéo léo, tỉnh giác cao độ và nhất là có sự hướng dẫn thích hợp của người thầy kinh nghiệm. Nếu không ta sẽ rơi vào trong số 99% thiền sinh có mức chánh niệm hời hợt, nông cạn, không đạt được lợi ích thực chất gì từ thiền tập, do đó thường quay sang tìm cách thỏa mãn ước mơ tu tập bằng lý thuyết suông của sách vở.
Việc con thỉnh thoảng thấy được ánh sáng như con kể, hay vào được trạng thái tĩnh lặng, rỗng không, đó là con đạt được một mức định tâm gần với cận định (chưa phải cận định), nó khiến con khỏe hẳn, như là tìm được trạm sạc năng lượng tạm thời cho mình. Tuy nhiên, không nên lệ thuộc vào trạm sạc ngẫu nhiên này. Nó khó tìm và không bền vững. Còn tạo sự dính mắc, tâm tham tìm kiếm… và làm chệch con đường tu của mình.
Để thực hành thiền quán miên mật, ta phải có đủ năng lượng. Do đó, con cần phải tiết kiệm năng lượng tối đa bằng cách thư giãn liên tục, tạo sự thoải mái của tâm (xả), và giảm thiểu tiêu hao năng lượng do tham, sân (thái độ sai: tìm kiếm điều gì đó, phản ứng và trốn chạy điều không thích, không chấp nhận và tìm cách thay đổi hiện trạng). Tất nhiên là sau khi đã giảm thiểu tiêu hao năng lượng do phiền não từ cuộc sống và công việc bận rộn….này nọ trước đó rồi (bằng giữ giới, sống đơn giản, biết đủ, ít nhu cầu, áp dụng các loại quán tưởng và chánh tư duy…). Điều này cần rất nhiều sự điều chỉnh suy nghĩ và cách nhìn, lối sống thuận pháp nữa.
Bên cạnh đó, người thực hành thiền quán cần dựa vào nguồn năng lượng tự thân, sinh ra từ sát na định, do chánh niệm liên tục tạo thành. Chánh niệm là tâm đại thiện, nó sẽ kéo theo và đi cùng với những tâm thiện khác như sự tĩnh lặng, nhẹ nhàng của thân tâm, tâm từ, đức tin, tinh tấn, hoan hỷ… Tất cả các tâm thiện này đều là những cỗ máy phát năng lượng miễn phí của ta, khiến ta đi xa trên đường mà không cần mất công tìm kiếm trạm sạc.
Vì lẽ đó con cần thực hành theo những định hướng sau để đi sâu vào pháp hành:
- Quy hoạch cuộc sống của mình để giảm thiểu công việc, sự quan tâm, thời gian và sức lực hao phí vào các công việc khác bên ngoài việc thực hành.
- Dùng chánh tư duy và quán tưởng (như niệm chết, niệm Phật, thiền tâm từ…) liên tục để hạn chế và triệt tiêu dần phiền não, hạn chế các lối mòn suy nghĩ theo lối đời lâu năm vốn gây phiền não và mất năng lượng, tăng sức mạnh cho các tâm thiện như tâm từ, hoan hỷ, cảm giác khẩn cấp tu tập, sự tinh tấn, thư giãn và thoải mái, nhẹ nhàng, bình an….
- Thực hành thư giãn, thoải mái, biết mình với thái độ đúng liên tục để trợ lực cho công việc của mục thứ hai. Đồng thời tạo thêm nguồn năng lượng và hứng thú tu tập. Dần dần lấy nó làm nguồn động lực chính cho cả sự tu tập lẫn cuộc sống của mình. Từ đó hướng đến mục tiêu: pháp hành sẽ tự nó nuôi chính nó. Thực hành đúng sẽ có cảm giác như mình không thực hành gì cả. Tự nhiên và hòa quyện vào cuộc sống . Mọi việc đều là tu. Ngày càng đơn giản. Ngày càng giảm bớt sự cố ý, không còn “cố” trong việc “giữ” chánh niệm hay trong bất cứ công việc gì nữa, không làm thừa…. (Cố ở đây là không cố với tâm tham, chứ không phải không nỗ lực trong những việc cần làm trong cuộc sống và tu tập), những điều này cần tham vấn với thầy để chỉ ra những lỗi cần sửa và đi đúng đường trong quá trình tu tập.
Con hãy thường xuyên xem xét lại mình và điều chỉnh thường xuyên để hoàn thành ba việc quan trọng này. Như thế sự thực hành của con sẽ có nền tảng vững vàng và thu hoạch được nhiều lợi ích. Những lợi ích này lại được con tái đầu tư cho sự thực hành pháp và khiến con thay đổi.
Hãy cố gắng lên con nhé. Có điều gì cần trình pháp con cứ trình với thầy đừng ngại. Thầy cắt bỏ đa phần những công việc khác, nhưng vẫn giành đủ thời gian để hướng dẫn từ xa cho các học trò cũ tiếp tục thực hành đúng đắn con ạ.
Thầy chúc con luôn bình an trong chánh niệm nhé. Hãy nghe lại những bài pháp vừa rồi thầy giảng và áp dụng ngay, chúng rất quan trọng con ạ!
Cho thầy gửi lời thăm và chúc sức khỏe đến ba và mẹ con nhé. Đôi dép ba mẹ con cúng dường thầy dịp thầy sang Mỹ năm 2016 đến giờ thầy vẫn còn đi đấy. Vừa mới khâu lại vì bị há mõm đợt mưa vừa rồi, nhưng vẫn dùng tốt.
Với tâm từ của thầy.